Wednesday, September 16, 2026

Cà Phê Độc Thoại 5 - Thương Nhau Ngày Mưa

 

Trời Cali hôm nay mưa rả rích từ 4 giờ sáng do ảnh hưởng của bão Marie. Đã mấy tuần qua thời tiết nơi đây nóng và ẩm, nhiệt độ luôn dao động trong khoảng 90 đến 100 độ F với độ ẩm trung bình lên đến 80 phần trăm làm người tôi cứ đổ mồ hôi nườm nượp, khó chịu vô cùng. 

Ngã người lên chiếc ghế Lazyboy, hớp một ngụm cà phê nóng, tôi hăm hở mở Youtube và lướt qua các bài hát về mưa. Tôi chọn nhạc phẩm Thương Nhau Ngày Mưa của Nguyễn Trung Cang rồi thả hồn vào thế giới ảo mộng của âm nhạc. Cuốn phim về cuộc đời tôi đột ngột ngừng chạy rồi bắt đầu "tua" thật nhanh, ngược trở về 45 năm trước cũng vào một ngày mưa gió nơi cố hương.

Lúc đó vào khoảng đầu thập niên 1980, học hành dang dở, công việc bế tắc, tôi quyết định rời Cần thơ đến một nơi chốn mới để tìm cơ hội phát triển bản thân và cũng để bớt đi một gánh nặng cho gia đình.  Tôi còn nhớ hôm đó là một sáng Chúa Nhật tôi đến nhà thằng bạn thân để từ giả trước khi lên đường. Nhà nó nằm trong con hẻm nhỏ ở ngay bên kia đường Nguyễn trải nên tôi chọn đi bộ cho tiện. Nào dè lúc trở về chỉ còn cách nhà độ 50 mét thì trời đổ mưa to như trút. Thoáng thấy một chiếc cổng sắt có mái che cách đó không xa, tôi lao vội đến tìm chỗ đứng trú mưa. "Mưa lớn quá vậy...Kiểu này bão chớ hổng chơi!" tôi lẩm bẩm một mình.  Gió thổi lạnh, tôi vụng về gắn một điếu thuốc Hoa Mai lên môi rồi bật chiếc hộp quẹt ga châm lửa.  Đúng là thuốc lá "dzỏm" cứ ngún mãi làm tôi mấp muốn hụt hơi! 

Bổng một giọng nói đàn ông vang lên từ đằng sau chiếc cổng sắt vừa hé mở:
    - Xin lỗi tìm ai ạ?  
Tôi trả lời:
    - Dạ em "đụt mưa" thôi anh! Nhà em bên kia đường nhưng chạy về là ướt hết. 
Người đàn ông nói:
    - Thôi vô trong nhà đi em, chớ đứng đây ướt hết mình rồi bịnh bây giờ.
Tôi thật sự bối rối, chỉ biết lí nhí trả lời:
    - Cám ơn anh. 

Tôi lặng lẽ đi theo người đàn ông vào nhà. Anh có mang theo một chiếc dù màu đen lớn nên đủ che cho cả hai chúng tôi, đúng là hay không bằng hên!
Tôi không khỏi quan sát thấy một tấm bảng hiệu treo bên trên cửa ra vào mang mấy dòng chữ: " Lớp nhạc C.H. chuyên dạy đàn Guitar, đặc biệt classic, Flamenco".
    Căn nhà thuộc loại nhà phố (townhouse) gồm hai tầng và một sân thượng bên trên. Bước vào phòng khách tôi không khỏi trầm trồ. Hai bên vách treo mấy chục cây đàn guitar còn rất mới từ loại trung bình cho đến đắt tiền đủ hình dáng, kích thước vô cùng ấn tượng.

Người đàn ông tôi đoán độ ba mươi mấy, bốn mươi tuổi, chỉ vào bộ ghế sa-lông giữa nhà vồn vã mời: 
    - Ngồi đi em! 

Tôi rụt rè ngồi xuống chiếc sofa mà lòng vẫn còn một chút ngạc nhiên trước sự hiếu khách của chủ nhà.  Người đàn ông ngồi xuống, móc trong túi áo ra một gói "ba số 5", lấy một điếu rồi đưa tôi nguyên bao thuốc: 
    - Làm một điếu cho ấm! 

Thấy tay tôi còn cầm điếu Hoa Mai, người đàn ông mỉm cười chỉ cho tôi cái gạt tàn: 
    - Thuốc kia lát hãy hút tiếp. Giờ hút cái này đi.

Dĩ nhiên là tôi dụi điếu mai và lấy một điếu "ba số" vì đó là "thuốc lá ngoại" lâu lâu tôi mới có dịp hút.

Người đàn ông mở đầu câu chuyện:
    - Anh là C.H. dạy đàn guitar mới dọn về đây mấy hôm nay thôi. Còn em?

Rồi thì tôi và anh thay phiên nhau giới thiệu bản thân ở mức độ cho phép. Anh nói là dân Sài Gòn trôi nổi xuống miền Tây kiếm sống, anh có vợ nhưng không có con. Tôi kể cho anh nghe về Cần Thơ và công việc tôi làm nhưng không hề đả động tới việc tôi sắp rời đi.

Đột nhiên anh hỏi tôi:
    - Em có chơi đàn không?
    - Chút chút thôi anh, em thích hát và đệm mấy cái hợp âm thường thường thôi.
C.H. rủ rê:
    - Làm mấy bài đi. Anh solo em đệm theo. 
Tôi vui vẻ đáp:
    - Chơi luôn, anh chọn bài đi. 

Người thầy dạy đàn bây giờ có dịp giới thiệu bộ sưu tập guitar của anh. Anh thao thao bất tuyệt về xuất xứ và chất lượng đặc biệt của từng cây đàn. Đang nói hăng say, anh bất chợt ngưng bặt, gãi gãi đầu rồi cúi xuống nhấc một chiếc đàn Yamaha còn rất mới đưa cho tôi:
     - Cây này hợp với em. Chơi thử đi, đã lắm đó!

Đúng là đã thiệt (và đắt tiền nữa!), tôi gảy mấy cái lên bộ dây nylon còn mới toanh mà lòng lâng lâng khó tả.

Hai anh em chơi nhạc độ dăm phút thì một người phụ nữ trẻ trong chiếc áo ngủ trắng dáng thon thả mái tóc đen huyền dài đến thắt lưng từ trên cầu thang thong thả bước xuống.

Người phụ nữ cất giọng giả lả:
    - Xin lỗi không biết có khách! 
Anh C.H. nói luôn:
     - Xuống ngồi chơi đi em. Bữa nay mưa gió quá ở nhà chơi chút đi. Đây là em Hùng, trú mưa trước cửa nên anh kêu vô đây chơi chờ hết mưa hả về. Nè, Hùng. bà xã anh, H.!

Tôi đứng dậy chào người phụ nữ:
    - Chào chị H. 

Người phụ nữ ngồi xuống kế bên tôi rồi móc ra một gói Pall Mall classic loại không có đầu lọc, châm lửa hút. Nhẹ nhàng nhả khói lên phía trần nhà, chị H. quay sang phía tôi nhận xét: 
    - Người miền Tây dễ thương ghê! Từ hôm chị về đây thấy ai cũng thật thà, chất phát lại vui vẽ, dễ mến.  

Câu chuyện nổ rang giữa tôi và vợ anh C.H. xoay quanh đời sống và con người Sài Gòn cũng như miền Tây nói chung và Cần Thơ nói riêng.  Sau độ mười lăm phút, chị đột ngột hỏi:
      - Để chị làm cà phê uống nghe? Nhanh lắm!

Tôi và anh C.H. vừa đàn xong một bản nhạc, chị đã quay trở lại với 3 tách cà phê phin nóng bốc khói. Chị đặt cà phê xuống bàn rồi đi lại phía chiếc tủ buffet mở cửa, lôi ra một chồng các tập nhạc trẻ xuất bản trước 1975.  Chìa mấy tập nhạc về phia tôi chị nói:
       - Thương nhau ngày mưa đi, hợp lắm đó! Chị hát em bè, o.k. ?

Tôi liếc nhìn ra ngoài hiên. Trời vẫn còn mưa như trút nước, có hay tâm trạng tôi đang rối bời. 
Tiếng guitar trầm ấm của anh C.H. chợt vang lên hòa với khói thuốc bảng lảng như sương mù Đà Lạt đã kịp thời lôi tôi ra khỏi thực tế để đắm mình vào thế giới huyền ảo của âm nhạc.
...Như mưa ngày nào thấm ướt vai em
Như mưa ngày nào khuất lấp sao đêm
Thương em ngày nào khóc ướt môi mềm
Thương nhau thật nhiều biết mấy tin yêu
Trao nhau trọn tình dẫu có điêu linh
Xa nhau trọn đời vẫn nhớ thương nhau

Thương nhau 
Thương nhau
Thương nhau

...Hai vợ chồng C.H. say sưa đàn hát, tôi vừa đệm vừa bè theo...Thích quá, mê ly quá! Tâm hồn tôi chợt bay bổng lên khỏi những tầng mây đen kịt để tìm đến với mặt trời rực rỡ... Trong khoảnh khắc, sợi tơ lòng rối bời như đã được một bàn tay vô hình tháo gỡ. Thượng đế không vô tình và người đời cũng không vô tâm như tôi hằng tưởng. Hóa ra vẫn còn có những mái nhà ấm cúng, những con người xa lạ hiếu khách và giàu lòng yêu thương đã được sắp đặt sẵn để che chở cho tôi trong mọi cơn bão táp của cuộc đời, giống như hôm nay...Tôi tự hứa với lòng sẽ cố gắng hết sức để không phụ lòng mọi người lạ cũng như quen mà tôi đã và sẽ có dịp gặp gỡ.
    Tay vẫn đánh đàn như một phản xạ, mắt tôi ngước nhìn lên trần nhà. Bên trên chỉ là bầu trời xanh lơ với một cụm mây trắng trôi lững lờ. Tôi thấy một nụ cười bao dung, tha thứ thoáng hiện từ trên cao tít...

Giọng nói ngọt ngào của chị H. nhẹ nhàng kéo tôi trở về với thực tại:
     - Nhìn gì vậy em? 
Tôi vồn vã khen:
     - Xin lỗi! Chị hát hay quá! 
Anh C.H. nhận xét:
      - Em hát cũng hay lắm đó nghe, Hùng. Giọng ấm ghê em hén!
    
    Thế rồi cao hứng chúng tôi hát tiếp bài Thà Như Giọt Mưa của Phạm duy, Cơn Mưa Phùn của Đức Huy và nhiều bài khác nữa đủ mọi đề tài không nhất thiết phải là mưa. Chúng tôi mãi vui không để ý đến thời gian trôi qua nhanh và bên ngoài mưa đã tạnh. Tôi nhìn lên chiếc đồng hồ treo tường trước mặt, thầm nghỉ: Trưa rồi mình nên về thôi!

Tôi ngưng đàn, cáo từ anh chị chủ nhà hiếu khách. Anh C.H. nói vội:
    - Ở lại ăn cơm với anh chị. Đi mua cái gì về ăn em ơi khỏi nấu nướng lâu lắm.
Tôi cương quyết chối từ vì nghỉ mình sẽ lạm dụng sự tử tế của gia chủ và cũng vì tôi còn nhiều việc phải chuần bị cho chuyến đi ngày mai.

    Hai vợ chồng anh C.H. lưu luyến đưa tôi ra tận cổng rào, nhìn tôi băng qua đường rồi mới trở vào nhà. Tôi dừng chân bên gốc cây sao trên vĩa hè, châm lửa điếu Hoa Mai khiêm tốn của mình rồi rít một hơi dài. Lòng tôi không khỏi nghỉ về những chuyện vừa xảy ra như một giấc mộng đẹp. Tôi quay lại nhìn chiếc cổng sắt bên kia đường cứ ngỡ như đó là cánh cổng mở qua một vũ trụ song song mà tôi từng đọc trong các tiểu thuyết khoa học giả tưởng trước đây.
    Có tiếng nhạc du dương làm tôi tỉnh giấc mộng Nam Kha để trở về với thực tại 45 năm sau.  Ngoài kia mưa đã tạnh và bầu trời bắt đầu hửng sáng.  Tôi bất giác cắn nhẹ lên môi để xem mình tỉnh hẳn chưa, vừa kịp lúc nếm thấy một giọt nước mưa mằn mặn. 

Sáng nay xem tin tức, nghe đâu mùa đông này El Nino sẽ trở lại dữ dội lắm.  Tôi bất giác ngước nhìn lên trần nhà, chỉ thấy bầu trời xanh lơ với một cụm mây trắng trôi lững lờ. Tôi lại thấy nụ cười bao dung, tha thứ ngày xưa xuất hiện từ trên cao tít... Chỉ có người trên đó mới biết được cuộc đời tôi còn được bao nhiêu lần mưa nắng nữa...

Tôi thong thả hớp một ngụm cà phê rồi ngả người ra chiếc ghế Lazyboy.  Bài hát Thương Nhau Ngày Mưa đã đến hồi kết:

...Như mưa ngày nào thấm ướt vai em
Như mưa ngày nào khuất lấp sao đêm
Thương em ngày nào khóc ướt môi mềm
Thương nhau thật nhiều biết mấy tin yêu
Trao nhau trọn tình dẫu có điêu linh
Xa nhau trọn đời vẫn nhớ thương nhau

Thương nhau 
Thương nhau
Thương nhau




Little Saigon, California, USA
Saturday, September 5th, 2026

Hung Huynh



        
        



Wednesday, September 2, 2026

Cà Phê Độc Thoại 4 - Vĩnh Biệt Tình Hè

 

    Sáng nay như thường lệ tôi pha cho mình một ly cà phê sữa nóng bốc khói rồi mang ra chiếc ghế Lazyboy để ngồi thưởng thức.  Trời mùa hè Cali nóng quá!  Tôi bèn đổi ý chuyển cà phê nóng thành một ly cà phê đá trong cái cốc thủy tinh to.  Hớp một ngụm cà phê mát lạnh tôi mở tung cửa sổ rồi đưa mắt nhìn về phía giàn thanh long đỏ trong vườn... Buổi sáng khởi đầu tốt đẹp như tôi mong đợi.
    Trở về an vị trong chiếc ghế bành thoải mái, tôi bật TV và lướt nhanh qua danh sách nhạc trên Youtube.  Bản nhạc hòa tấu A Summer Place êm ái du dương đưa tôi trở về với những ký ức ngọt ngào của tuổi thơ, thời mà nghỉ hè còn là một tên gọi trìu mến đối với những đứa trẻ đã mỏi mòn sau chín tháng đèn sách dưới mái học đường như chúng tôi.  Nhìn những bông hoa nắng lung linh trên thảm cỏ tôi bất giác nở một nụ cười rồi khẻ đọc đoạn mở đầu trong bài thơ Nghỉ Hè của Xuân Tâm:

Sung sướng quá, giờ cuối cùng đã hết
Đàn trai non hớn hở rủ nhau về
Chín mươi ngày nhảy nhót ở miền quê
Ôi tất cả mùa xuân trong mùa hạ!

Một nét mặt trăm tiếng cười rộn rã
Lời trên môi chen chúc nói nghìn câu
Chờ đêm nay, sáng sớm bước lên tàu
Ăn chẳng được, lòng nôn nao khó ngủ...

    Tôi nhắm mắt lại, bước lên toa tàu trở về với tuổi thơ.  Quang cảnh ngoài khung cửa tái hiện lại cả tuổi học trò dấu ái, chỉ chứa đựng sự hồn nhiên và vui tươi, không có chỗ cho buồn khổ, lo toan hay nghi ngại về một tương lai bất định như trong thế giới của người lớn.  Tôi tung tăng trên đường quê, lên núi, xuống biển, vượt sông, lội suối vui chơi thỏa thích suốt ba tháng hè với người thân trong gia đình.  Hả hê rồi tôi kiêu hảnh trở về nhà với làn da sạm nắng cùng với vô số chiến lợi phẩm thu được từ các chuyến dã ngoại gồm vỏ sò, vỏ ốc hay những hòn đá sỏi đa dạng, đa sắc màu!  
       Chuyến đi nghỉ mà bây giờ ta hay gọi là vacation ngay từ hồi xưa đã có sức hấp dẫn mảnh liệt đối với bọn trẻ chúng tôi vì nó bao gồm các yếu tố sau đây:
       - Phải cố đoán xem hè này ba, mẹ sẽ cho đi đâu nghỉ mát và chừng nào thì đi, đi trong bao lâu?
        - Bà con dưới quê có lên chơi và tham gia chuyến đi?
        - Nôn nao chờ đợi sau khi đã chính thức biết được ngày, giờ khởi hành.
        - Hành trình đến nơi nghỉ hè bây giờ hay gọi là road trip vô cùng lý thú đối với con nít.
        - Check out nơi ở mới.
        - Khám phá địa hình, địa vật của vị trí nghỉ dưỡng mới và các trò vui mà nó mang lại.
        - Thưởng thứ các đặc sản địa phương.
        - Tìm hiểu văn hóa và dân tình, so sánh những điều mình học ở trường với thực tế.
        - Được chơi đùa thỏa thích với các trẻ cùng trang lứa và học hỏi các anh chị lớn hơn.
        - Mua sắm, góp nhặt souvenir, chụp hình để lưu giữ kỷ niệm chuyến đi.
        - Có dịp khoe với bạn bè các "chiến lợi phẩm" mang về từ những miền đất xa lạ...
        ... "Beep! Beep! Beep!"...Ký ức về những kỳ nghỉ hè thuở bé thơ bổng đột ngột kết thúc, bị xáo động bởi những tạp âm của thời gian và không gian. À, hóa ra tiếng alarm báo hiệu đến giờ nghiền thuốc cho ba tôi uống đã lôi tôi trở về với thực tế. Ba tôi đã 94 tuổi rồi không nuốt được thuốc viên nữa nên bao nhiêu thuốc viên đều phải xay nhuyễn rồi trộn vời nước sốt táo cho ăn.  Vui chơi không quên nhiệm vụ! Chuyến tàu du hành về quá khứ của tôi trong một thoáng đã trở về nơi xuất phát, đành hẹn các bạn vào một dịp khác vậy!
        Hớp nhanh một ngụm cà phê sữa đá tôi thầm nghĩ:  "Bây giờ đã xa lắm rồi cái thuở vô tư hồn nhiên ấy!" Nếu không vì hoàn cảnh bó buộc và sức khỏe hạn chế mình có thể đi nhiều, đi xa và hưởng thụ hơn rất nhiều... Nhưng cho dù không vì hoàn cảnh đi nữa thì cái cảm giác trẻ trung, vui tươi, đầy nhiệt huyết ngày ấy đã vĩnh viễn bỏ tôi mà đi không bao giờ còn trở lại nữa.
            Tôi nhìn những bông hoa nắng lung linh trên thảm cỏ trước sân nhà mà lòng se thắt. Mùa hè như còn lưu luyến, chưa muốn chia tay với những con tim củ sờn đầy hoài niệm của một thế hệ chúng tôi đang đứng ở đoạn cuối con dốc.  Tôi như nghe vang vọng trên mấy tầng mây trắng giọng hát trẻ trung của Nguyễn Chánh Tín trong phim "Vĩnh Biệt Tình Hè":
        
...Hè qua hạnh phúc cũng bay đi như chim trời
Còn đâu câu ân tình trên bờ cát trắng
Và còn đâu tiếng sóng xôn xao
Không còn gì...Đã hết
Xin vĩnh biệt hè!
   

Little Saigon, California, USA
Wednesday, September 2nd, 2026
Hung Huynh
       

 
    

Sunday, August 2, 2026

B-57 over South Vietnam

 




A B-57B of the VNAF stretching its wings over the sky of South Vietnam, late 1965.

USAF B-57B DURING THE VIETNAM WAR

 




B-57B 53-3877 HELL'S ANGEL of the 8th BS/35th TFW, 
Phan Rang AB, South Vietnam, June 1967


VNAF B-57B in Southeast Asia Camouflage

 




B-57B 52-1532 of the VNAF attached to the 8th and 13th BSs/6252nd TFW, 
Da Nang AB, South Vietnam, October 1965


Thursday, July 23, 2026

VNAF B-57B

 

B-57B of the Vietnamese Air Force at Da Nang in October of 1965.



Wednesday, July 22, 2026

Cà Phê Độc Thoại 3 - Reflections Of My Life

 

    Sáng nay ngồi uống cà phê một mình, tình cờ nghe lại được bài hát Reflections Of My Life trình diễn bởi ban nhạc Marmalade trên Youtube tôi không khỏi bồi hồi xao xuyến nhớ về những kỷ niệm đã qua của một thời khó khăn gian khổ nơi quê nhà. Chuyện cũng nhỏ thôi và đã xảy ra hơn 50 năm trước nhưng thôi cũng xin kể lại sau đây.
    Còn nhớ lúc gia đình tôi phải hồi hương về Cần Thơ năm 1976, cái gì cũng lạ lẫm hết. Phố Huỳnh thúc Kháng nhỏ bé trong khu cư xá Kiến Thiết Thủ đức yên tĩnh bỗng bị thay thế bởi con đường Nguyễn Trải ồn ào náo nhiệt với hai hàng cây sao cao vút, thẳng tấp. Phố xá tấp nập, xe cộ đông đúc như mắc cửi bóp kèn inh ỏi, chợ búa xôn xao thật khác với nơi tôi từng ở trước 1975.  
    Nhà mới của gia đình tôi nằm trong một con hẻm nhỏ, dính liền với nhiều nhà khác.  Nghe mẹ kể thì ngày xưa dãy phố này là một căn biệt thự duy nhất nằm  ngay mặt tiền có sân rộng phía trước do ông ngoại sở hữu sau này được chia lại thành năm căn nhà liên kế cho các con, trong đó có mẹ tôi.  Nhà để trống đã mấy năm do gia đình tôi ở trên Thủ Đức và không có nhu cầu xử dụng tới.  Sau 1975 cuộc sống khó khăn lại thêm cô thân cô thế nên mẹ tôi quyết định đưa chúng tôi hồi hương về quê ngoại ở Cần Thơ nương náu chờ ngày đoàn tụ lại với ba.  Lúc mới dọn về mọi thứ đều lộn xộn phải mất mấy ngày mới ổn định xong. Sau khi dọn dẹp và sắp xếp mọi thứ trong nhà cho ngăn nắp tôi bắt đầu để ý tới thiết kế nội thất không được bình thường của căn nhà.  Giữa phòng ngủ chính và nhà bếp là một phòng sinh hoạt gia đình (family room) với một sàn cứng kiểu đàn hồi "resilient floor".  Mặt sàn có rất nhiều các vết tròn nhỏ bằng cở đồng xu thật khó hiểu, vách thì được ốp bằng các thân cây tre đánh vẹc ni sáng bóng, trần thì treo rất nhiều thiết bị chiếu sáng không còn hoạt động. Lạ nhất là bên nhà cậu Tư, cả phòng khách được thiết kế như một quán ba với tường cách âm và một sân khấu mini dưới một mái che nhỏ bằng rơm. Có mấy phòng ngủ có vách ngăn bằng kính trong suốt... Sau này nhờ anh Trực con cậu Tư giải thích mọi việc mới sáng tỏ.  Số là khoảng năm 1965 quân đội Hoa Kỳ ngỏ ý muốn mướn lại căn biệt thự của ông ngoại với một giá khá hấp dẫn nên ông ngoại đồng ý. 
    Ngôi nhà sau đó đã được thiết kế lại nội thất để làm trụ sở USO (United Service Organizations) tại Cần Thơ để đảm nhiệm các dịch vụ về văn hóa, thể thao văn nghệ và giải trí cho quân nhân Mỹ tham chiến tại vùng 4 chiến thuật của Việt Nam, vậy nên mới có quán rượu, thính phòng và sàn nhảy ngay trong ngôi nhà.  Các vết tròn nhỏ trên sàn nhà tôi chính là do giầy cao gót của các cô gái để lại. 
    Sau 1975 tức thời bao cấp đời sống vật chất lẫn tinh thần đều hết sức khó khăn!  Có ngày nhà tôi chỉ ăn có bữa trưa, mà là ăn độn khoai hoặc "bo bo" với nước mắm ớt trộn xả bầm cho đỡ ngán.  Cái từ "Điểm Tâm" hay breakfast mà chúng tôi hay dùng thời còn người Mỹ đã bị xóa khỏi "tự điển ẩm thực" của chúng tôi. Không phải ai cũng như vậy nhưng có rất nhiều người cùng nếm cái vị khổ như chúng tôi.  Thời điểm đó tôi vừa đi học cầm chừng vừa làm hai ba công việc bán thời gian mới giúp mẹ cải thiện được đời sống phần nào.  Còn về giải trí và nhu cầu thưởng thức âm nhạc thì khỏi nói, lâu lâu nghe được một bài hát ngoại quốc mà mình thích trên đài VOA hay BBC, nó "thiệt đã gì đâu!" (nói theo kiểu miền Tây của tui, hi hi).
    Một buổi sáng Chúa nhật nọ trong lúc dọn dẹp đằng sau tủ quần áo, tôi tình cờ phát hiện một cái hộc nhỏ đầy bụi bậm. Tôi hồi  hộp lôi ra một tập nhạc trẻ và mấy tấm ảnh đã củ sờn. Một số tấm ảnh cho thấy những người lính Mỹ mặc quân phục và cả thường phục đang khiêu vũ với các cô gái Việt ăn mặc rất hợp thời trang những năm 70. Trong một tấm ảnh khác một nhóm nhạc trẻ người Mỹ đang chơi nhạc cùng với cô ca sĩ da trắng "tóc vàng sợi nhỏ" đang vừa hát vừa nhảy nhót bên trong túp lều rơm mà bây giờ vẫn còn nằm trong phòng khách nhà cậu Tư. Cũng có ảnh chụp nhiều binh sĩ Mỹ mang tai nghe (head phones) đang ngồi thưởng thức các đĩa nhạc trong những phòng ngăn nhỏ (cubicles) với vách được trang trí bởi các bức tranh tường sặc sở màu sắc cầu vồng theo phong cách "hippie". Ngoài ra còn có ảnh của một số quân nhân đang ngồi đọc sách hay xem tạp chí trong một thư viện mini...
    Tôi pha một ấm trà "quạu" rồi rót một tách bốc khói mang lại chiếc bàn gỗ mà tôi dùng làm bàn học hay ngồi viết thư.  Trải mấy tấm ảnh xưa lên mặt bàn rồi lặng lẽ lật từng trang tập nhạc trẻ độ chục bài mà tôi mới tìm thấy. Bài hát đầu tiên khiến tôi chú ý tới bởi lời ca sâu sắc của nó là nhạc phẩm mang tên "Reflections Of My Life" do nhóm nhạc Marmalade trình diễn. Tôi chưa từng nghe qua bài này mà cũng không hề biết Marmalade là những ai chỉ thấy một hình photo trắng đen của họ phía trên trang nhạc mà thôi.  Tò mò tôi vói lấy cây guitar treo trên vách xuống vừa đàn các nốt nhạc vừa đánh các hợp âm... Không tệ!  Hay à nhe! Nghe êm đềm thoát tục làm sao, hi hi... Được đó, tôi hứng chí vừa đệm đàn vừa hát, đến đoạn điệp khúc còn thử hát bằng "giọng mái" kiểu Barry Gibb của ban The Bee Gees nữa chớ. Xin trích đoạn bài hát như sau:

The changing of sunlight to moonlight
Reflections of my life
Oh how they fill my eyes...
...All my sorrows
Sad tomorrows
Take me back to my old home
All my crying, feel I'm dying, dying
Take me back to my old home
I'm changing, arranging
I'm changing, I'm changing everything
Oh, everything around me
The world is a bad place
A bad place, a terrible place to live
Oh, but I don't want to die...

(Xin dịch thoát nghĩa như sau)
Sự chuyển đổi giữa ngày và đêm
Khiến tôi suy ngẫm về cuộc đời mình
Làm tôi chóa mắt...
...Những nỗi đau buồn
Những ngày mai buồn bã
Hãy cho tôi trở về nơi mái nhà xưa
Tôi khóc rất nhiều, tôi đang chết dần, chết dần
Hãy cho tôi trở về nơi mái nhà xưa
Tôi đang cố thay đỗi, cố dàn xếp
Ôi tôi muốn thay đổi, thay đổi mọi thứ quanh tôi
Ôi mọi thứ quanh tôi
Thế giới này thật tệ hại
là nơi tệ hại, nơi kinh khủng để mà sống
Ôi, nhưng mà tôi vẫn không muốn chết đâu...

    Lời bài hát sâu lắng quá! Hát xong vài bận tôi buồn bã đặt cây guitar lên bàn rồi lẳng lặng đứng lên nhấp một ngụm trà.  Đốt một điếu thuốc, tôi mở cửa đi ra khoảng sân nhỏ vuông vắn sau nhà để tìm chút không gian riêng tư.  Hít một hơi thuốc thật sâu tôi thử hình dung tâm trạng của những người lính Mỹ phải rời xa đất nước phồn vinh và an bình của họ để đi đến một đất nước nhỏ bé, nghèo nàn, chinh chiến triền miên nhằm bảo vệ cho một lý tưởng cao đẹp mà chính họ lúc đó vẫn còn chưa đủ lớn để hiểu.  Như lời bài hát đã nói: Thế giới này thật xấu xa, thật khủng khiếp... Họ biết!  Chỉ có điều không ai trong số họ muốn bỏ xác lại ở một nơi chốn mà họ gọi nôm na là "The Nam" cách xa quê hương họ hàng chục ngàn cây số.
    Tôi chợt hiểu ra những suy ngẫm của các chiến binh Mỹ. Lạ lùng thay có một sự tương đồng ở đây!  Họ muốn trở về ngôi nhà xưa của họ, tôi cũng muốn trở về ngôi nhà tuổi thơ của tôi. Thế giới ngày xưa của tôi tuy không thể gọi là hoàn mỹ nhưng nó có cha mẹ và anh chị em tôi cùng sống hạnh phúc bên nhau dưới một mái nhà, có mâm cơm đủ đầy, có đời sống tinh thần sung mãn.  Tôi thật lòng không muốn sống lại cái quá khứ mà khói lữa chiến tranh thiêu đốt nơi nơi, tôi chỉ mơ ước được sống lại quá khứ của riêng tôi ngay trong hiện tại này...Dù chỉ một lần!
    Nhìn những vòng khói thuốc trắng như bông bay lơ lững lên bầu trời xanh bao la, tôi bổng thấy buồn da diết, một cảm giác bất an chen lẫn đau khổ. Tôi biết, tôi biết đa số những  người lính viễn chinh Mỹ đã được trở về mái nhà xưa của họ, riêng tôi cũng như những người bất hạnh nằm lại đây sẽ mãi mãi không thể trở về mái nhà xưa trong ký ức của chúng tôi được nữa! Có những nơi chốn và thời khắc trong cỏi hổn độn này mà người sống và kẻ chết đều cùng ngồi chung trên một con thuyền. Duy có một điều mà tất cả chúng tôi đều chắc chắn, đó là lời tiên tri hài hước mà tôi từng đọc, được khắc trên chiếc hộp quẹt Zippo của một cựu binh Mỹ:
"When I die I'll go to heaven 'cause I spent my time in hell"
(Khi tôi chết chắc chắn tôi sẽ lên thiên đàng vì tôi đã từng sống qua địa ngục)

    Năm mươi năm một cái chớp mắt!  Nhấp một ngụm cà phê nóng hổi và thơm phưng phức tôi ngước nhìn bầu trời trong xanh cao vút, miệng bất giác lẩm bẩm hai câu cuối cùng trong bài thơ Ông đồ của Vũ Đình Liên:

... Những người muôn năm cũ 
Hồn ở đâu bây giờ?



USO Cantho, vốn là nhà của ông ngoại tôi cho quân đội Mỹ mướn đến năm 1973.
(Ảnh trích từ nguồn Internet)



Little Saigon, California
Wednesday, July 22nd, 2026
Hung Huynh